SWOT bản thân là gì? Cách áp dụng trong việc chọn nghề

SWOT bản thân giúp cho việc định hướng nghề nghiệp trở nên dễ dàng hơn và vấn đề này đang được rất nhiều bạn trẻ và các bậc phụ huynh quan tâm. Bởi, ngay từ bước đầu khi chọn nghề là lúc tương lai đã được quyết định một phần không nhỏ. Muốn đạt được thành công, chúng ta cần sử dụng tối đa thế mạnh của mình đang có và nắm rõ yếu điểm của mình để kịp thời thay đổi.


Việc chọn được nghề nghiệp phù hợp cho mình là câu chuyện không hề đơn giản. Chính vì vậy cần áp dụng những phương pháp hiệu quả để tìm ra đường đi đúng đắn cho nghề nghiệp tương lai. Hãy để Navigates hướng dẫn bạn cách áp dụng phương pháp SWOT vào việc chọn nghề ngay sau đây.

SWOT là gì?

SWOT là gì?

SWOT là phương pháp phân tích được nhóm nghiên cứu gồm các nhà kinh tế học  Marion Dosher, Ts. Otis Benepe, Albert Humphrey, Robert F. Stewart và Birger Lie đưa ra vào thập niên 1960 tại Mỹ. Mục đích ban đầu của phương pháp này là để tìm hiểu quá trình lập kế hoạch của doanh nghiệp, từ đó tìm ra giải pháp giúp các nhà lãnh đạo đồng thuận và tiếp tục thực hiện việc hoạch định, thay đổi cung cách quản lý.

Cho đến nay, phương pháp này đã được ứng dụng rộng rãi ở nhiều khía cạnh khác nhau so với ban đầu. Trong đó có cả việc phát triển bản thân mỗi con người.

Phương pháp phân tích SWOT được hình thành nên từ 4 yếu tố: Strength (Thế mạnh), Weakness (Điểm yếu), Opportunity (Cơ hội) và Threat (Thách thức). Trong việc tìm kiếm tiềm năng và khám phá bản thân đây cũng được coi là 4 yếu tố vô cùng quan trọng. Khi thực sự hiểu rõ các khía cạnh trên việc chọn lựa hay định hướng nghề nghiệp cho bản thân cũng trở nên dễ dàng hơn rất nhiều.

Tại sao phải SWOT bản thân để chọn nghề?

Việc áp dụng phương pháp phân tích SWOT bản thân sẽ giúp bạn phát hiện được tất cả những khả năng của mình, từ đó bạn có thể sẵn sàng đón nhận những cơ hội đến với mình. Trên con đường sự nghiệp, thành công sẽ đến nhanh hơn khi bạn hiểu rõ thế mạnh của mình và trau dồi nó mỗi ngày.  Việc có một vài điểm yếu sẽ không thể cản trở bạn làm tốt công việc của mình.

Tại sao phải SWOT bản thân để chọn nghề
Tại sao phải SWOT bản thân để chọn nghề

SWOT bản thân làm rõ khả năng của mỗi người

Trong mô hình SWOT, chữ S có nghĩa là Strength (Thế mạnh), khi làm phân tích bạn sẽ hiểu rõ hơn về thế mạnh của bản thân, những điểm mạnh mà bạn có biết đâu lại là những giá trị khác biệt so với mọi người.

Khi đã xác định được điểm mạnh bản thân bạn cần tìm cách để phát triển những thế mạnh ấy lên, tạo sự khác biệt so với tất cả mọi người. Để từ đó trở nên nổi bật, sử dụng điểm mạnh để hoàn thành tốt mọi công việc của mình.

SWOT cho thấy tiềm năng của các ngành nghề

Khi chính bạn đang bị phân vân bởi rất nhiều nghề khác nhau và không biết nên lựa chọn ra sao, thì trong trường hợp này SWOT cũng sẽ phát huy tác dụng của mình. Không chỉ phân tích bản thân, hãy thử phân tích cả nghề nghiệp để hiểu rõ hơn. Việc này sẽ làm bạn chủ động hơn khi theo đuổi nghề nghiệp trong tương lai từ đó nhìn ra những cơ hội và thách thức bản thân phải đối mặt.

Không có con đường nào là dễ dàng cả, thế nhưng hãy chuẩn bị cho mình sự hiểu biết về nghề và tâm thế thật vững vàng để chiến đâu đến cùng.

SWOT bản thân cho thấy sự phù hợp của bạn với nghề 

Trong quá trình chọn nghề, bạn cần đánh giá xem độ phù hợp của bản thân với nghề nghiệp tương lai. Bởi mỗi công việc lại kèm theo những yêu cầu khác nhau, đòi hỏi nhân sự phải đáp ứng được điều đó. Ví dụ: nghề phóng viên yêu cầu một khả năng viết lách, ăn nói lưu loát thế nhưng mặc dù rất đam mê với nghề tuy nhiên việc viết lách lại là điểm yếu mà bạn không thể cải thiện.

Vậy thì bạn cần tìm cho mình một phương án khác phù hợp hơn, để không bị hụt hẫng khi bắt đầu theo đuổi nghề. Khi lựa chọn nghề nghiệp cần dựa trên điểm mạnh và hạn chế những yếu điểm mà bản thân đang có, như vậy sẽ dễ dàng tìm được ngành nghề phù hợp.  

Hướng dẫn phân tích SWOT trong việc chọn nghề

Hướng dẫn phân tích SWOT trong việc chọn nghề

Bước 1: Nhận định thế mạnh của bản thân

Đôi khi bạn quên mất mình cũng có những điểm mạnh khác biệt so với mọi người. Khi tiến hành phân tích SWOT bản thân, hãy ngồi lại và tự đặt ra cho mình những câu hỏi như:

  • Những thành tích bạn đã nhận được trong quá trình cố gắng của bản thân?
  • Mọi người hay dành lời khen cho bạn về điều gì?
  • Đâu là điều khiến bạn cảm thấy tự hào với tất cả mọi người?

Bước 2: Nhận định những điểm yếu

Đừng ngần ngại chỉ ra những khuyết điểm của bản thân. Bạn cần thời gian để chấp nhận và cải thiện nó trong tương lai.

  • Bạn hay mắc lỗi về điều gì nhất?
  • Môn học mà bạn không thể hoàn thành tốt là gì?
  • Mọi người xung quanh hay phàn nàn điều gì về bạn? 
  • Có những thói quen xấu nào đang làm bạn trở nên tiêu cực hơn không?
  • Bạn có cần học thêm một vài kỹ năng nào để bổ trợ cho nghề nghiệp tương lai?

Bước 3: Đánh giá cơ hội của ngành nghề

Đây có thể là nghề nghiệp sẽ theo bạn trong tương lai. Vì vậy bạn cần có những cách nhìn và đánh giá cơ hội ngành nghề đầy đủ và chi tiết nhất.

  • Sự thay đổi của thị trường có làm thay đổi nghề nghiệp này không?
  • Nghề này sẽ đem đến cơ hội thăng tiến như thế nào trong tương lai?

Bước 4: Đánh giá thách thức của ngành nghề

Phần này sẽ cho thấy những thách thức bạn có khả năng gặp phải trong tương lai và làm lung lay mục tiêu ban đầu của bạn khi bước chân vào nghề. Ví dụ: làn sóng suy thoái kinh tế, sự ra đời của AI, dịch bệnh hoặc thiên tai.

Tuy nhiên bạn cũng có thể đặt ra một số câu hỏi để đánh giá được tình hình đúng đắn nhất và dựa vào đó để đưa ra quyết định của mình:

  • Sự ra đời của công nghệ AI có thay đổi điều gì trong ngành nghề bạn chọn không?
  • Thị trường nhân lực của ngành này trong 5 – 10 năm tới liệu có thay đổi?

Bước 5: Kết hợp giữa các yếu tố để đưa ra kết luận

Sau khi đã hoàn thành phương pháp phân tích SWOT, bạn cần nhìn nhận lại một cách khách quan xem mình đã trung thực trong từng câu trả lời hay chưa. Kết luận của bạn cần dựa trên các câu trả lời trước đó. Ví dụ: điểm mạnh và cơ hội sẽ là câu trả lời xem bạn phù hợp với nghề nghiệp đó hay không.

Khi nhìn nhận được điểm yếu cũng như các thách thức trong tương lai bạn cần tìm cách để biến những điều đó thành điểm mạnh và mục tiêu của bản thân.

Bước 6: Bắt tay vào hành động

Phương pháp phân tích SWOT bản thân sẽ trở nên vô nghĩa, không có giá trị nếu đó chỉ là những câu trả lời ghi trên giấy. Những hành động cụ thể sẽ đưa bạn đến gần hơn với vạch đích. Bạn cần bắt tay vào việc thay đổi bản thân, biến điểm yếu thành điểm mạnh giúp bạn trở nên khác biệt với mọi người xung quanh.

Bước 7: Theo dõi, đánh giá tiến trình để đưa ra điều chỉnh hợp lý

Không có lộ trình nào đưa bạn đến thành công trong nghề nghiệp ngay lập tức. Trong quá trình rèn luyện bản thân và cố gắng bạn cần có những ý kiến khách quan nhất để đánh giá tiến trình này.

Ưu và nhược điểm của SWOT

Ưu và nhược điểm của SWOT

Ưu điểm

  • Phân tích dễ dàng thực hiện với tất cả mọi người
  • Hoàn toàn miễn phí sử dụng
  • SWOT sẽ giúp đưa ra những kết quả chính xác về điểm mạnh, điểm yếu, thách thức và cơ hội của từng người

Nhược điểm

  • Phân tích SWOT vẫn còn đơn giản vậy nên những kết quả phân tích chưa thực sự chuyên sâu
  • Chính vì ai cũng có thể hoàn thành ma trận SWOT nên nhược điểm lớn nhất của mô hình này là các kết quả chỉ mang tính chủ quan.

Kết luận

Phương pháp phân tích SWOT không chỉ áp dụng cho các doanh nghiệp mà còn được áp dụng vào việc định hướng nghề nghiệp khá hiệu quả. Khi bạn đang có quá nhiều sự phân vân và lo lắng, SWOT sẽ giúp bạn giải quyết phần nào. Với những hướng dẫn chi tiết trên đây, hi vọng đó sẽ là nguồn thông tin bổ ích, trợ giúp bạn trong quá trình định hướng nghề nghiệp tương lai.  

Câu hỏi thường gặp

SWOT có mang lại sự hiệu quả cho tất cả mọi người không?

SWOT chỉ mang lại cái nhìn tổng quan nhất cho mọi người. Tuy nhiên hiệu quả của SWOT còn phải dựa vào cách hành động của mỗi người.

4 yếu tố của SWOT là gì?

4 yếu tố của SWOT là Strengths (Điểm mạnh) – Weaknesses (Điểm yếu) – Opportunities (Cơ hội) – Threats (Rủi ro)

Trong 4 yếu tố SWOT, đâu là yếu tố quan trọng nhất?

Cả 4 yếu tố SWOT đều quan trọng. Khi làm phân tích cần nắm bắt được cả 4 yếu tố này.

Những ai nên áp dụng mô hình SWOT bản thân để chọn nghề?

Việc SWOT bản thân để chọn nghề phù hợp với các bạn học sinh, sinh viên đang phân vân giữa rất nhiều lựa chọn. SWOT sẽ giúp các bạn hiểu hơn về bản thân mình, từ đó có thể đưa ra những quyết định đúng đắn nhất.

Hằng Nguyễn

Hằng Nguyễn

Nguyễn Thị Thúy Hằng, tốt nghiệp Đại học Sư Phạm, từng đảm nhận công tác giảng dạy trong ngành giáo dục. Được đào tạo bài bản về giáo dục cùng với kinh nghiệm và niềm yêu thích, say mê với giáo dục, tôi mong những bài viết của mình có thể mang đến những thông tin hữu ích nhất cho các bạn học sinh và phụ huynh.

Thông tin tuyển sinh và hướng nghiệp: Navigates
Logo